Yeni bir işe, projeye, çalışmaya başlamadan önce neler yapmamız gerektiğini, ne tür sorular ve sorunlarla karşılaşacağımızı bilmek isteriz. Özellikle iş dünyasında, genellikle problem olarak karşılaşılan sürprizlerden hiç hoşlanılmaz. Çünkü ilave iş kaybına, zamana, maliyete hatta zarara neden olur. İhracat gibi zaten bünyesinde birçok değişkeni ve riski barındıran, ciddiyet isteyen bir konuda ise normal şartlardan daha hassas davranmak, kontrolümüzde olan konularda hataya ya da bilgi eksikliğinden doğacak bir olumsuzluğa imkan tanımamak gerekir. Bunun yolu sürdürülebilirlik denilen yaptığımız işte daimi olma kabiliyetiyle birlikte yapacaklarımızı adım adım, gün gün planlamaktan geçiyor. Peki nedir bu adımlar? İhracat yol haritasında neler olmalıdır?

İhracat yol haritasında nelerin olacağı biraz da nasıl hareket edeceğimize bağlı aslında. Bir ihracatçı, KOBİ olarak mı yola çıkacağız yoksa faaliyet gösterdiğimiz sektörün ya da coğrafi bölgenin diğer temsilcileriyle/işletmeleriyle birlikte bir güç birliği mi oluşturacağız? İzlenecek adımlar çok farklılık göstermese de sektör ya da firmalarla birlikte hareket etmek, hem daha geniş, derin bakış açısı hem de buna karşılık gelen avantajlardan olan farklı ihracat teşviklerinden yararlanmak adına faydalı olacaktır. Bu konuda İhracatçı Birlikleri aracılığı ile uygulanmış/uygulanan başarılı çalışmalar/pazarlama kümeleri mevcut.

‘’İhracat yol haritasında neler olmalıdır?’’ sorusunun cevabı ihracat yapmak ya da ihracatı artırmak için bilinmesi gerekenleri ve karşımızda duran sorunları tespit etmek, çözüm yollarını bulmak için sorulacak sorularda ve cevaplarında saklıdır. ‘’Ne satmak istiyoruz? Ne kadar miktarda satabiliriz? Nereye satmalıyız? Alıcılar kimler? Neden satamıyoruz?’’ sorularıyla başlayabiliriz. Verdiğimiz cevaplar ile de ne yapacağımıza karar vereceğiz.

Örneğin, X bölgesinde ambalaj sektöründe üretici ve ihracatçı bir firma olduğumuzu düşünelim. Ambalaj malzemeleri ihracatında firma, sektör ve bölge olarak zayıf yönlerimiz neler? Güçlendirmek için neler yapabiliriz? Ürünümüzün ihracatında karşılaşılan tehditler neler? Bunlara karşı hangi önlemleri alabiliriz?           (Örneğin, dünya pazarlarındaki dampingli/teşvikli ihracata, sektörün pazarı olan ülkelerin kendi sanayilerini kurarak ithal ürünlere alternatif/ikame ürün yaratmaları, serbest ticarete aykırı korumacılık eğilimlerine karşı alınabilecek tedbirlerin belirlenmesi gibi.)

Fırsatlar neler? Değerlendirmek için neler yapılabilir? (Dünya’nın farklı bölgelerinde oluşan talep artışları ve bunlara uygun Araştırma-Geliştirme (AR-GE) ve Yenilik (İnovasyon) yapılması, yeni üretim yöntemleriyle katma değerli yeni ürünler geliştirilmesi (ürün birim/kg başına fiyatın artmasını sağlayacak yenilikler), üretimde alternatif hammaddelerin araştırılması)

Bölgeden yapılan ihracatın ve geleceğe yönelik tahminlerin ne olduğu, hedef ülkelerin ve ürünlerin incelenerek ihracat yapamama konusundaki eksikliklerin ve sorunların tespit edilmesi, Dünya’da ve Türkiye’de ticaret verileri incelenerek mevcut ithalatçı ülkelerin ithalat hacimleri, Türkiye ile olan ticaret hacimleri, Dünya’nın en büyük ithalatçılarının tercih ettikleri ülkeler, hedef pazarların belirlenmesi ve hedef pazarlarda tanıtım ve pazarlama, ihracatı gerçekleştirmeden önceki son adımlar olacaktır.

Firmamız ve ürünlerimizin sektörün ve Dünya ticaretinin neresinde olduğunun fotoğrafını çekmek, rekabet ortamında ürünlerimizi, kalitemizi ve fiyatımızı iyileştirme adına hangi çalışmaları yapmamız gerektiğini belirleyip çözüm yollarını uyguladıktan sonra ihracat için pazar araştırma, tanıtım, pazarlama çalışmalarını ürünümüz, firmamız, sektörümüz, bölgemiz ve şartlarımız gerçekliğinde başlatmak, tüm bu süreci planlamak, yolumuzu, yönümüzü tayin etmek, kategorize etmek/sınıflandırmak gerekirse bu yolun en keskin virajları olsa gerek.