ihracatın_İstihdama_Etkisi

İhracatın İstihdama Etkisi

Artan ihracatın artan istihdamla sonuçlanacağı hemen hemen açıktır. Eğer bir ulus veya bir devlet olarak ihracat için daha fazla mal ve hizmet üretirsek, artan üretim daha çok işe dönüşmelidir. ABD Ticaret Bakanlığı’nın Uluslararası Ticaret İdaresi (ITA) bu konuyu düzenli olarak şöyle dile getirir:

Uluslararası Ticaret İdaresi iş yaratma üzerine yoğunlaşmıştır. ITA özellikle, ABD’li şirketlerin daha etkili bir şekilde ihraç edebilecekleri ortamlar yaratmaya ve ABD’li firmaların ihracat yapabilecekleri daha fazla iş yaratma ortamı yaratmaya çalışır. ITA’nın daha fazla Amerikan işi yaratma çabalarını desteklemek için Ticaret Politikası ve Analiz Ofisi, çeşitli ticaret politikalarının ve meselelerinin ABD ekonomisi üzerindeki etkilerini değerlendirir ve ABD istihdamını nasıl etkileyeceklerini değerlendirir.

ITA her bir devletin ihracatına atfettiği işlerin sayısına ilişkin yıllık raporlar ve tahminler üretir. Indiana İş Araştırma Merkezi (IBRC), geleneksel olarak bu tahminleri yıllık ihracat raporunda bildirir. ITA’nın tahmin prosedürü açıktır: Bir devlet üretimde 3 milyon kişiye istihdam sağlıyorsa ve bu üretim çıktılarının üçte biri ihraç olarak denizaşırı satılırsa, ihracatın 1 milyon iş yarattığı veya desteklediği söylenebilir.

Bu tahminler dizisinde en az bir sorun var: akademik araştırma, ihracatın iş yarattığı iddiasını desteklemiyor. Örneğin, Leichenko (2000), ihracat artışının istihdam azalmasına katkıda bulunma eğiliminde olduğunu ve emek verimliliğindeki ihracata dayalı artışların rol oynayabileceği sorununu ortaya çıkarmıştır. Yakın geçmişte, Kilkenny ve Partridge’in (2009) ampirik analizi, “ihracat sektöründeki istihdam ve büyüme arasındaki ilişkinin negatif olduğunu” gösteren benzer çalışmalara katılıyor. Yerel kalkınma görevlilerine ve politika yapıcılarına, bölge dışındaki pazarlar için üreten ihracat temel hipotezinin bölgeye dolar girişi oluşturması ve ekonomik kalkınmayı teşvik edeceği konusunda verilerin de desteklenmediği konusunda uyarıda bulunarak daha da ileri gidiyor.

Peki nasıl oluyor da ihracat istihdamı net bir şekilde pozitif etkileyemiyor. Bunun sebeplerinden bazıları şunlardır; ihracat sayesinde ülke gelirleri artış göstermektedir. Bu artışla birlikte yatırım kanalları katma değeri yüksek ürünler üretmeye yönelmiştir. Bu bağlamda nitelikli iş gücünde bir artış olacaktır fakat istihdam sayısında artış olmayabilir, aksine azalış olma ihtimali bile vardır. Örneğin tarım ihracatı yapan bir ülke sağladığı ihracat geliriyle birlikte tarım ekipmanlarına yatırım yapabilir ve bu alandaki işçi sayısında azalış olabilmektedir.

Bu araştırmalara dayanarak ihracat istihdamı tam olarak pozitif anlamda etkiliyor diyemeyiz. Fakat yine de ihracat ülkeye sağladığı gelirle birlikte yeni üretim ve tüketim kanalları açarak bir istihdam katkısı sağlayabilir. İhracat ile birlikte ülke içerisinde istihdam alanları değişiklik gösterebilmektedir ve bu hareketlilik pozitif yönde olacaktır. Bir önceki paragrafta verdiğimiz örneğe istinaden yıllara göre tarımda çalışan istihdam azalırken bilgi düzeyi yüksek işlerde çalışan sayısı artabilir.