Osmanlı Döneminde Kapitülasyonlar - İGEME

Osmanlı Döneminde Kapitülasyonlar

Okuma Süresi: 1 Dakika

Osmanlı Devleti’nin kuruluşundan yıkılışa kadar olansüreçte kapitülasyonlar etkinliklerini koruyarak devam etmiştir. Kapitülasyonların sürekli işleyen bir yapı olmasının çeşitli sebepleri vardır. Bu sebeplerden ilki, özellikle Müslümanlığın yabancılara anlayış sağladığının ön plana çıkarılmasıdır. Osmanlı’nın ilk döneminde kapitülasyon bir hoşgörü göstergesi olarak sunulmuştur. Bunun yanı sıra Osmanlı toprakları üzerinden yabancı ülkelere geçirilen mallar devlete ek gelir imkânı yarattığından kapitülasyon denen ayrıcalıklar yüzyıllar boyunca devam etmiştir.
Kapitülasyonların başlangıcı olarak I. Süleyman döneminde Fransızlara verilen 1535 tarihli imtiyaz gösterilebilir. Bu dönem imtiyazların kısıtlı olduğu bir dönemdir ve Osmanlı-Fransız yakınlaşmasında katkısı büyüktür.
18. Yüzyıla kadar devam eden süreçte birçok ülkeye çeşitli imtiyazlar sağlanmaya devam edilmiş ancak suiistimal edildiği görülmüştür. 18. Yüzyılda artık Osmanlı Devleti bu suiistimallerin önüne geçebilecek güçte olmadığından, özellikle Avrupalı devletlerin baskı ve tehditleri ile kapitülasyonlar devlet aleyhine bir güç haline gelmiştir.
1838 Yılına gelindiğinde, Osmanlı ve İngiltere arasında imzalanan Ticaret Anlaşması, Osmanlı Devletini zarara uğratan adımlardan biri olarak tarihe geçmiştir.
Osmanlı Devletinin kuruluş dönemine baktığımızda kapitülasyonların, devletin politik ve ekonomik açıdan kalkınmasına oldukça yarar sağladığı görülmektedir. Ancak Osmanlı Devleti sanayileşmeye ayak uyduramadığından, giderek artan imtiyazlar, çöküşte büyük oranda etkili olmuştur. Osmanlı Devleti devam eden bu süreçte başarılı bir korunma politikası izleyememiş ve kendi üreticisine zarar vermiştir.
19. Yüzyıla gelindiğinde, Osmanlı Devletinin, verdiği imtiyazlar sebebiyle artık tam bir sömürü devleti olduğu görülmüştür. Müslüman üretici ve tüccarlar sanayileşmenin ve sömürünün önüne geçememiş, dükkânlarını tek tek kapatmıştır ve bu durum Osmanlı’nın çöküşünü daha da hızlandırmıştır. Bu süreçte devlet tarafından Müslüman üretici ve tüccarlara teşvikler sağlansa da sömürü politikasının önüne geçilememiş ve teşvikler başarısızlık ile sonuçlanmıştır.

Elif Gizem Aydın
Teşvik Uzmanı- KOBİ Danışmanı




Herkesten Önce Haberim Olsun !


Acil Bigilendirme Beni Arayın
Mail Bigilendirmesi Yapın
İletişim Bilgilerinize Ekleyin



Latest posts

Tags