Osmanlı Döneminde Sanayileşme Teşvikleri - İGEME

Osmanlı Döneminde Sanayileşme Teşvikleri

Okuma Süresi: 1 Dakika

Osmanlı Devleti, Sanayi Devrimi sonrasında yaşanan krizler sebebiyle ekonomik rekabeti canlandırmak ve sanayileşmeye ayak uydurmak için birtakım değişiklikler yapılması gerektiğini anlamış ve çeşitli teşvik mekanizmaları geliştirmiştir. Ekonomide yeni şartlara uyum sağlamanın gerekliliği, Osmanlı Devleti’nin 1840’lardan sonra mali ve iktisadi politikalar uygulamasının temel sebebi olmuştur.

1840’larda Osmanlı, ülke bütçesinin sekizde birini fabrikalara destek vermek için ayırmıştır. Bu rakam 75 milyon kuruştur. Devletin iktisadi girişimlerinin arttırılması için bu rakamın üçte ikisi devlet fabrikalarına tahsis edilmiştir. Bu fabrikalardan en önemlileri Zeytinburnu Demir Fabrikası, Veliefendi Basma Fabrikası, İzmir Çuka Fabrikası, Feshane ve Hereke Kumaş Fabrikalarıdır.

Osmanlı Devletinin fabrikalara yaptığı yatırımların temel sebepleri;

-Askeri ihtiyaçların yurt içi üretimle karşılanması sayesinde askeri harcamalardan tasarruf sağlanması ve bu sayede dış ticaret dengesinin kurulması,

-Ülkenin sanayileşme faaliyetlerine katkı sağlanması,

-İşletmelerin karlı bir kuruluş haline gelerek devlete katkı sağlaması

Olarak gösterilmektedir.

Dönem içerisinde bu fabrikalara belirli bir bölge ve süre içerisinde tekel olma hakkı sağlanmasının yanı sıra devletçe alım önceliği getirilerek, devlet memurlarına başka yerden alışveriş yapma yasağı getirilmiştir. Aynı zamanda devlet, bu fabrikalara yurt dışından her türlü makine teçhizat ve hammadde alımını vergiden muaf tutmuş, ayrıca bu fabrika için öncelikli sayılan personelleri askerlikten muaf kabul etmiştir.

Yukarıda belirtilen teşvikler, Osmanlı Döneminde sağlanan teşviklerin çok küçük bir kısmını oluşturmakta olup bizlere devlet teşviklerinin 1840’lı yıllardan beri uygulamada olduğunu göstermektedir. Bazı destekler şekil değiştirerek ve gelişerek günümüzde devam ederken bazı uygulamalar halen geçerliliğini korumaktadır. Bir sonraki yazımızda sizlere Osmanlı Döneminde girişimcilere sağlanan teşviklerden bahsetmeye çalışacağım.

 

Elif Gizem Aydın

Teşvik Uzmanı- Akredite KOBİ Danışmanı

 

 

 




Herkesten Önce Haberim Olsun !


Acil Bigilendirme Beni Arayın
Mail Bigilendirmesi Yapın
İletişim Bilgilerinize Ekleyin



Latest posts

Tags