Kültür ve Turizm Bakanlığı’nca 3-5 yıllık çok ciddi çabalarla hazırlanan 2023 Turizm Stratejisi, 2007 itibariyle sonuçlandırılmıştır. Bu çalışmada, turizm ilk kez masaya yatırılarak ciddi bir şekilde incelendiği için, sektörde pek çok umutlarla sonuçları beklenmiştir.
Önceleri “Turizm Master Planı” olarak ele alınan, boyut ve içerik olarak “Strateji” ismi ile raporlara bağlanan bu örnek çalışmanın üzerinden net olarak iki yıl geçmiş durumda. Hızla gelişmekte olan ülke turizminin çok ihtiyaç duyduğu planlı ve disiplinli bir rasyonel çerçeve için büyük bir başlangıç olabilecek çalışmanın neden durduğu ve hatta unutulmaya yüz tuttuğu, büyük bir merak konusu.
Ülke Turizmindeki genel ´randımansızlık´ hastalığına ´teşhis ve tedavi´ getirilmesi gerekirken, hazırlanmış olan değerli raporlar bile nedense kullanılmıyor. Oysa 2023 Stratejisi çalışması, turizme bütünsel bir yaklaşımla elde edilmiş, çok kritik teşhis ve tedavi yöntemlerini içermektedir.

Turizm Stratejisi 2023 Eylem Planı
Bu çalışmanın özünde, ülke turizmi işlerliğindeki temel eksikliklerin tespiti ve giderilmesi yönünde birçok olumlu tedbirler getirilmiştir. Özellikle de, Anadolu´nun turizm potansiyelinin gereğince devreye sokulması için yepyeni yaklaşımlar ve model uygulamaları öngörülmüş, bunların ciddi bir envanteri sergilenmiştir. Ancak, planlamanın temel koşulu maliyet-fayda etütlerine girilmeyerek sadece bazı takvim ve performans hedefleri konulmasıyla yetinilmiştir.

2023 Stratejisinde temel tespitler ve getirilen tedbirlerin öne çıkanları şunlardır;
– Kamu ve özel sektör yönetişimi ilkesi ile, planlamada yönetim ve uygulama sağlanması
– Noktasal değil Bölgesel, Emredici değil Yönlendirici, Statik değil Dinamik çalışmalara girilmesi
– Ülkenin turizm kaynaklarının koruma-kullanma dengesinde harekete geçirilmesi
– Turizmde alternatif ürünlerin geliştirilerek ülke gelirlerindeki payın artırılmasının hedeflenmesi
– Turizm çeşitliliğinde ürün ve mekanda entegrasyon sağlanarak çekicilik yaratılması
– Varış noktaları odaklı yöresel yatırım-tanıtma-pazarlamanın bütünsel olarak dengelenmesi
– Planlamada esnek, şeffaf, hesap verebilir, katılımcı ve sürdürülebilir esaslar uygulanması
– Yatırımda uzman firma denetimi ve bölge-tür özellikli yıllık teşvik sistemi getirilmesi
– Örgütlenmede Ulusal-Bölgesel-Nokta bazında Turizm Konseyleri kurulması
– Ulaşım ve Altyapıya gerekli önemin verilerek, İç Turizmin ve Ar-Ge´nin geliştirilmesi
– Tanıtım ve Pazarlamada etkinlik sağlanması kapsamında, marka ve imaja önem verilmesi
– Turizmin çeşitlendirilmesinde, tüm uygun konuların ayrı-ayrı ele alınarak işlenmesi

– Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesinde kurulması öngörülen yeni birimler;
* Ulusal Turizm Belgelendirme (Akreditasyon) Birimi
* Ulusal Turizm Veri Bankası Birimi
* İç turizm Araştırma ve Yönlendirme Birimi
* Turizm Eğitimini Yönlendirme Birimi

– Uzun erimli stratejiler öngörülen konu başlıkları;
* Planlama, Yatırım, Örgütlenme,
* İç Turizm, Araştırma-Geliştirme (Ar-Ge), Hizmet, Eğitim,
* Ulaşım ve Altyapının Güçlendirilmesi,
* Tanıtım ve Pazarlama,
* Kentsel Ölçekte Markalaşma,
* Turizmin Çeşitlendirilmesi,
* Mevcut Turizm Alanlarının Rehabilitasyonu
* Varış Noktalarının Geliştirilmesi
* Ulusal & İller / Noktasal Turizm Konseyleri

– Turizmin çeşitlendirilmesi ve geliştirilmesi kapsamında ana başlıklar;
* Sağlık ve Termal turizm,
* Kış turizmi,
* Golf turizmi,
* Deniz turizmi,
* Eko-turizm ve Yayla turizmi,
* Kongre ve Fuar turizmi

– Turizm Gelişim Bölgeleri, Turizm Koridorları, Turizm Kentleri ve Ekoturizm Bölgeleri geliştirilmesi;
* 9 adet Turizm Gelişim Bölgesi; Frigya, Troya, Aphrodisya, Söğüt, Kapadokya, Göller Bölgesi, Hitit, Urartu, GAP
* 7 adet Tematik Koridor; Zeytin, Kış, İnanç Turizmi, İpek Yolu, Batı Karadeniz, Yayla, Trakya
* 10 adet Turizm Kenti; İğneada, Kilyos, Saros, Kapıdağ Yarımadası, Datça, Kaş-Finike Anamur Kıyı Kesimi, Samandağ, Maçka, Kahta
* 5 adet Ekoturizm Bölgesi

Stratejide Vizyon ve İlkeler
Temel Vizyon: Sürdürülebilir turizm yaklaşımının benimsenerek istihdamın artırılmasında ve bölgesel gelişmede turizmin öncü bir sektör konumuna ulaştırılması ve Türkiye´nin 2023 yılına kadar, uluslararası pazarda turist sayısı ve turizm geliri bakımından ilk beş ülke arasında önemli bir varış noktası ve uluslararası bir marka haline getirilmesinin sağlanmasıdır.

Temel İlkeler:
* Turizmde rekabetin ucuz ürün yerine markalaşan turizm bölgeleri oluşturularak sağlanması,
* Var olan turizm bölgelerinin yeniden planlanması ve kaliteli yaşanabilir çevreler oluşturulması,
* Turizm gelişiminin hükümetlerin sosyo-ekonomik hedeflerini desteklemesi,
* Sektörel gelişme politikaları ve hedeflerinin ulusal gelişme politikaları ile uyumlu olması,
* Küresel eğilim taleplerinin izlenmesi ve buna yönelik planlama ve uygulamalar yapılması,
* Turizmin varış noktası odaklı ve çok fonksiyonlu olarak geliştirilmesi,
* Turizmde ürünün çeşitlendirilerek sezonun bütün bir yıla yayılması,
* Turist profili odaklı turizm ürünü oluşturulması,
* Nitelikli turist sayısının ve turizm gelirlerinin artırılması,
* Turizmde merkezi-yerel-sivil aktörlerin yönetişim mekanizmalarının işler kılınması,
* Turizm planlamasında merkezi-yerel yönetimlerin eşgüdümü ve finansın birlikte ele alınması,
* Turizm eğitimi ile işgücü kalitesi ve sektörde sertifikasyon sisteminin uygulanması,

PLANLAMA STRATEJİSİ:
*Ekonomik gelişimi destekleyen; fiziksel düzeyde uygulanabilir; toplum yönelimli ve sürdürülebilir turizm ilkesini içeren bir planlama yaklaşımının ortaya konması?
* Yerel ölçekte nokta bazında Konseylerin işler kılınması
* Fiziksel planlama başta, örgütlenme, finansman ve yasal dayanakları ile bir arada planlanması,
* Sağlıklı bir şekilde yapılanma ve verimlilik için gelişiminin pazar gerçeğine dayandırılması,
* Yatırım ortamının rehabilitasyonu ile gelişen dünya eğilimlerine ve yeni taleplere cevap verilmesi,
* Döviz ve istihdam boyutlarıyla ekonomik gelişime katkılar sağlanması, talebin örgütlenmesi,
* Çevreye ve örgütlenmeye sahip turizm yerleşim alanlarının gelişiminin öngörülmesi,
* Altyapı ve çevre sorunlarını yerel yönetimlerle işbirliğinde, altyapı katkılarıyla çözülmesi,
* Varış Noktası Odaklı Planlama prensibi uygulanacaktır.

YATIRIM STRATEJİSİ:
*Turizm yatırım projelerini uygulanabilir kılacak teşvikler ile turizm sektöründe yatırımların arttırılması? sağlanacaktır.
* Teşviklerin, bölgesel özellikleri ve dönemleri ayrıntılı çalışmalarla yıllık olarak belirlenmesi,
* KOBİ konaklama tesislerinin yanısıra seyahat acentelerinin de bu destekten yararlandırılmaları,
* Turizm yatırımlarının kısa dönemde yenilenmesine yönelik ihtiyaçlarının giderilmesi,
* Turizm yatırımlarının teşviki süreci kapsamında tanıtım ve pazarlama politikaları geliştirilecektir.
* Turizmin çeşitlendirilmesi, tüm yıla ve yurda yayılmasına imkan veren projeler geliştirilmesi,
* Kıyıların dışındaki bölgelere de yatırım yapılmasının teşvik edilmesi,
* Öncelikli turizm türlerine bağlı bölgesel düzeyde sektörel teşviklerin geliştirilmesi,
* Bürokratik Engellerin Kaldırılması, Firmaların Belgelendirilmesi,

ÖRGÜTLENME STRATEJİSİ:
*İyi Yönetişim? ilkesi çerçevesinde ulusal, bölgesel, il ve noktasal düzeyde turizm sektörü ile ilgili kamu, özel sektör kuruluşları ve STK?ların karar verme süreçlerine katılımlarını sağlayacak konseyler bazında kurumsallaşmaya gidilmesi?

Turizm Sektörünün Gelişiminde Kültür ve Turizm Bakanlığının Yeni Rolü:
* KTB, turizm alanlarında planlama konusunda yetkili mercii olarak çalışmalarını sürdürecektir.
* KTB, tanıtım, pazarlama, eğitim, ar-ge alanlarında da yasal düzenlemeler, plan, politika ve projeleri hazırlamadan sorumlu olacaktır.

Ulusal Turizm Konseyi &  İl Turizm Konseyleri:
* Ulusal, bölgesel ve yerel anlamda marka oluşturarak turizm bölgelerinin pazarlanması ve sektörel faaliyetlerin bölge özelliklerine göre gelişimini koordine etmek,
* Ulusal Turizm Konseyine ilde yer alan tüm paydaşları temsil edebilecek şekilde görüş, talep ve önerileri sunmak İl Turizm Konseylerinin öncelikli görevleri arasında olacaktır.
* İller çapında örgütlenecek olan İl Turizm Konseylerinin de alt modeli olan Noktasal Turizm Konseyleri, tüm turizmde gelişmiş yörelerde devreye girecektir.

ARAŞTIRMA GELİŞTİRME STRATEJİSİ:
* Turizm sektöründe AR-GE?nin kamu, özel sektör ve turizm sektöründeki kuruluşlar arasında öncelikle ele alınması? temin edilecektir.
* Genel kapsamda turizmde, rekabet, işbirliği ve yeni ürünlerin araştırılması
* İşletme ölçeğinde ürün canlandırması, personel niteliğinin arttırılması, işbirliğinin araştırılması ve yeniliklerin araştırılmasına yönelik çalışmalar turizm sektöründe teşvik edilecektir.
* Bu noktada kamu, özel sektör, STK?lar ve üniversitelerle işbirliği mekanizmaları kurulacaktır.
* Araştırma ve geliştirme konularında, KTB bünyesinde Ulusal Turizm Veri Tabanı oluşturulacak ve bu veri tabanının internet üzerinden üyelerin kullanımına sunulması sağlanacaktır.
* İşletmelerin değişen ve gelişen turizm talebine paralel olarak ulusal kalkınmaya sosyo-ekonomik katkı için, işletmeler ve varış noktaları bazında Ulusal Turizm Ödülleri sistemi getirilecektir.

DİĞER BAŞLIKLAR:
Tanıtma ve Pazarlama: Tanıtım ve pazarlamanın etkinliği değerlendirilecektir.
* Türkiye turizminin uluslararası turizm pazarından daha fazla pay alabilmesi için her yıl turizmden elde edilen gelirin yüzde 1?inin tanıtıma ayrılması hedeflenmektedir.
* Ayrıca, e-tanıtım, e-pazarlama ve e-ticaret gibi yeni gelişmekte olan ve turizmi etkileyen teknolojilere kamu ve özel sektörce yeterli yatırım yapılacaktır.
* Ankara, İstanbul, İzmir ve Antalya?da şehir turizmini geliştirmeye yönelik plan ve projeleri yaşama geçirilecektir.

Markalaşma: Turizm gelişiminin sürdürülebilir kılınması için;

* Türkiye İmajı Oluşturulması; uluslararası ve ulusal pazarlarda net bir imajın oluşturulması,
* Bölgesel ve Yerel olarak Turizm İmajı Oluşturulması; pazarlamada bütünsel hareket edilmesi ve bölgesel değerlerin ön plana çıkarılması ile varış noktalarının markalaştırılması sağlanacaktır.

Sürdürülebilir AR-GE: Merkezi, yerel kamu ve özel sektör örgütlerinin yanı sıra araştırma ve istatistiklerin izlenmesi ve değerlendirilmesi, sürekli iyileştirme ve geliştirme ile sürdürülecektir.

Eylem planlanması:
* Türkiye Turizm Stratejisi, 2023 yılı öngörülerek hazırlanmış olmakla birlikte hedeflere yönelik öngörülerini 2013 yılı için somutlaştırmaktadır.
* Hedeflerin uygulanabilmesi ve en kısa sürede ekonomik ve sosyal faydanın sağlanabilmesi için ilk yıllarda yoğun bir hazırlık sürecinin gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
* Eylemlerin zaman planındaki dağılımı beklenen fayda ve uygulama önceliği dikkate alınarak gerçekleştirilmiştir.
* Eylemlerin önceliklendirilmesinde, turizm ürünün çeşitlendirilmesi, turizm faaliyetlerinin tüm yurt çapına ve tüm yıla yayılması çalışmaları dikkate alınmıştır.

İzleme ve Değerlendirme:
* Türkiye Turizm Stratejisinin uygulanması ve amaçlanan hedeflerin izlenmesi amacıyla geliştirilen ölçümleme kriterleri, katılım ve ilerlemede temel araçlardan biri olacaktır.
* Bu çerçevede, Kültür ve Turizm Bakanlığı içerisinde Ulusal Turizm Veri Bankası Birimi ve Ulusal Turizm Belgeleme (Akreditasyon) Birimi oluşturulacaktır.
* Stratejinin başarıya ulaşmasında kritik öneme sahip olan sürecin izlenmesinde, belirlenen göstergelere göre ölçümlenen gelişmelerin sonuçları belirli aralıklarla hedeflerle karşılaştırılacaktır.
* Kamu ve özel sektör kurumlarınca iletilen verileri düzenleyecek Ulusal Turizm Veri Bankası Birimi değerlendirmelerini Kültür ve Turizm Bakanlığı ve Ulusal Turizm Konseylerine iletecektir.
* Birimler ve konsey bu değerlendirmeler doğrultusunda alınması gereken tedbirleri belirleyerek stratejide gerekli değişikliği yapacaklardır.

Eylem planlanması:
* Türkiye Turizm Stratejisi, 2023 yılı öngörülerek hazırlanmış olmakla birlikte hedeflere yönelik öngörülerini 2013 yılı için somutlaştırmaktadır.
* Hedeflerin uygulanabilmesi ve en kısa sürede ekonomik ve sosyal faydanın sağlanabilmesi için ilk yıllarda yoğun bir hazırlık sürecinin gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
* Eylemlerin zaman planındaki dağılımı beklenen fayda ve uygulama önceliği dikkate alınarak gerçekleştirilmiştir.
* Eylemlerin önceliklendirilmesinde, turizm ürünün çeşitlendirilmesi, turizm faaliyetlerinin tüm yurt çapına ve tüm yıla yayılması çalışmaları dikkate alınmıştır.

HEDEF :
Türkiye Turizm Stratejisi – 2023 Belgesinde belirlenen stratejik yaklaşımlar çerçevesinde yapılacak çalışmalar tamamlanması, geliştirilmesi öngörülen bölgelerdeki altyapı ve konaklama ihtiyaçlarının karşılanması durumunda, 2023 yılında, 63 milyon turist, 86 milyar dolar dış turizm geliri ve turist başına yaklaşık 1350 dolar harcamaya ulaşılması öngörülüyor.​