Türkiye İhracat Kredi Bankası A.Ş. veya daha çok bilinen kısa adıyla Türk Eximbank, Kamu İktisadi Teşekküllerinin yatırımları için gerekli kredileri sağlamak amacı ile 1964 yılında Devlet Yatırım Bankası adıyla kurulmuştur. Yapılan çalışmalar neticesinde 1987 yılında yayınlanan bakanlar kurulu kararı ile Türkiye İhracat Kredi Bankası A.Ş. adı ile yeniden yapılandırılmış, kısa adı da Türk Eximbank A.Ş. olarak belirlenmiştir.

Türk Eximbank’ın kuruluş amaçlarını;

  • İhracatın geliştirilmesi,
  • İhraç edilen mal ve hizmetlerin çeşitlendirilmesi,
  • İhraç mallarına yeni pazarlar kazandırılması,
  • İhracatçıların uluslararası ticarette paylarının arttırılması,
  • İhracatçıların girişimlerinde gerekli desteğin sağlanması,
  • İhracatçılar ve yurt dışında faaliyet gösteren müteahhitler ve yatırımcılara uluslararası piyasalarda rekabet gücü ve güvence sağlanması,
  • Yurt dışında yapılacak yatırımlar ile ihracat veya döviz kazandırma maksadına yönelik yatırım malları üretim ve satışının desteklenerek teşvik edilmesi şeklinde sıralayabiliriz.

Türk Eximbank bu amaçları gerçekleştirmek adına kısa, orta ve uzun vadeli krediler sağlamak; ihracatçıların yurt içi ve yurt dışı kaynak taleplerinde garanti vermek; sigorta ve reasürans hizmetleri vermek gibi ana başlıklarında bir çok faaliyet yürütür. Destek programlarını; krediler, alıcı kredileri, alacak sigortası ve hazine ürünleri olarak sıralayabiliriz.

Eximbank kredilerinden ihracat yapan firmalar, ihracata yönelik üretim yapan imalatçılar ve yurt dışında faaliyet gösteren girişimciler yararlanabilmektedir.

2017 yılı rakamları üzerinden örneklendirmek gerekirse Türkiye’den yapılan 157,1 milyar dolarlık ihracatın %25’i Eximbank tarafından desteklenmiştir. 9 bine yakın firma kredi ve sigorta desteği almıştır. Bu firmaların %60’ı KOBİ niteliğindeki firmalardır. Türkiye’deki bütün ihracat kredilerinin %46’sı Eximbank’a aittir.

Eximbank özellikle ihracat kredilerinde sağladığı finansmanda piyasa oranlarının çok altında faizler ile destek sunmaktadır. TL cinsinden kredilerde piyasa oranlarının yarısı seviyelerinde fonlama yaparken, yabancı para cinsinden kredilerde LIBOR+1-2 oranında faiz işletmektedir. Kredi vadeleri TL kredilerde 360 güne, yabancı para cinsinden kredilerde 720 güne kadar çıkmaktadır.

Eximbank’ın ihracatçılara sunduğu desteğin %80’inden fazlası kredi desteği şeklindedir. Krediler vadesine ve hizmet türüne göre 3 ana başlıkta toplanmıştır. Bunlar; kısa vadeli krediler, orta-uzun vadeli krediler ve döviz kazandırıcı hizmetler kapsamındaki krediler şeklinde gruplandırılmaktadır.

Eximbank kredilerine başvurular ihracatçıların kendi çalıştıkları ve Eximbank bünyesinde gayrinakdi limiti olan bankalar üzerinden olabileceği gibi, bankadan alınacak teminat mektubu, bono avali veya KGF kefaleti ile doğrudan Eximbank’a da yapılabilir.

Yazan: İsmail Cahit Görmez